បុណ្យកឋិនទាន
បុណ្យកឋិនទាន — ឱកាសដ៏កម្រក្នុងការធ្វើបុណ្យកុសល
បុណ្យកឋិនទាន — ប្រពៃណីដ៏កម្រ និងដ៏ពិសិដ្ឋនៃការធ្វើទាន
បុណ្យកឋិននៅទីក្រុងមែលប៊ន គឺជាឱកាសដ៏ពិសេសមួយសម្រាប់សហគមន៍ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរ ក្នុងការជួបជុំគ្នាដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា ចិត្តសប្បុរស និងការឧបត្ថម្ភដល់ព្រះសង្ឃ។ នៅវត្តពុទ្ធរង្សី ពិធីបុណ្យកឋិនទានបន្តរក្សាប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏យូរលង់ ដែលគ្រួសារខ្មែរបានប្រតិបត្តិបន្តគ្នាអស់ជាច្រើនជំនាន់។
ក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យព្រះពុទ្ធសាសនាជាច្រើនដែលសហគមន៍ខ្មែរប្រារព្ធ បុណ្យកឋិន មានលក្ខណៈពិសេសដោយឡែក។
សម្រាប់អ្នកដែលបានឃើញពិធីបុណ្យកឋិនជាលើកដំបូង វាអាចមើលទៅដូចជាការជួបជុំសហគមន៍ដ៏ស្រស់ស្អាត និងពោរពេញដោយពណ៌សម្បុរ — គ្រួសារនាំយកគ្រឿងបរិក្ខារមកប្រគេន ព្រះសង្ឃគង់ក្នុងស្បង់ចីវរ មានការបួងសួង និងសូត្រធម៌ ការចែករំលែកអាហារ និងការជួបជុំគ្នានៅវត្ត។
ប៉ុន្តែបុណ្យកឋិនមានអត្ថន័យលើសពីពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំធម្មតា។
ខុសពីពិធីព្រះពុទ្ធសាសនាជាច្រើន បុណ្យកឋិនមិនអាចរៀបចំធ្វើនៅពេលណាដែលយើងចង់ធ្វើបានឡើយ។
វាអាចប្រព្រឹត្តទៅបានតែក្រោមលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ ក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយនៃឆ្នាំ និងតាមវិន័យដែលបានកំណត់នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។
ដូចដែល លោកព្រះគ្រូមហា ឃុន ប៊ី បានពន្យល់ នេះជាមូលហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យកឋិនត្រូវបានចាត់ទុកថា កម្រ — និងមានតម្លៃដ៏វិសេសវិសាល។
ហេតុអ្វីបានជាបុណ្យកឋិនមានលក្ខណៈពិសេស?
បុណ្យកឋិនមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹង វស្សា — រយៈពេលចូលព្រះវស្សាបីខែតាមប្រពៃណី ដែលព្រះសង្ឃគង់ចាំព្រះវស្សា។
ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ព្រះសង្ឃគង់នៅក្នុងវត្តអារាម និងយកព្រះទ័យទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងលើការប្រតិបត្តិព្រះវិន័យ ការសិក្សា និងការអនុវត្តធម៌។
លុះត្រាតែព្រះសង្ឃបានបំពេញការគង់ចាំព្រះវស្សារួចហើយ ទើបរដូវកាលកឋិនតាមប្រពៃណីចាប់ផ្តើម។
ហើយឱកាសនេះមានរយៈពេលខ្លីណាស់។
រដូវកាលកឋិនមានរយៈពេលប្រហែល មួយខែតាមចន្ទគតិ — តាមប្រពៃណីគឺ ២៩ ថ្ងៃ។
នៅពេលរយៈពេលនេះបានកន្លងផុតទៅ ពិធីកឋិនមិនអាចគ្រាន់តែពន្យារពេល ហើយយកទៅធ្វើនៅពេលក្រោយក្នុងឆ្នាំនោះបានទេ។
ឱកាសដែលមានកំណត់នេះ ជាមូលហេតុមួយដែលធ្វើឱ្យសហគមន៍ពុទ្ធសាសនិកបានឱ្យតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងចំពោះបុណ្យកឋិនអស់ជាច្រើនជំនាន់មកហើយ។
វត្តមួយ កឋិនមួយ
មានលក្ខខណ្ឌសំខាន់មួយទៀត។
វត្តមួយអាចទទួលកឋិនបានតែមួយលើកប៉ុណ្ណោះ ក្នុងរដូវកាលកឋិននីមួយៗ។
នេះមានន័យថា ប្រសិនបើមានគ្រួសារ ឬសមាជិកសហគមន៍ជាច្រើនចង់ចូលរួម ពួកគេមិនរៀបចំកឋិនដាច់ដោយឡែកពីគ្នាសម្រាប់វត្តតែមួយនោះទេ។
ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេអាចរួមគ្នាធ្វើបុណ្យកឋិនតែមួយ។
ដូច្នេះ ពិធីកឋិនមួយអាចតំណាងឱ្យសទ្ធា និងចិត្តសប្បុរសរបស់មនុស្សរាប់រយ — ហើយពេលខ្លះរាប់ពាន់នាក់។
នេះធ្វើឱ្យបុណ្យកឋិនមានអត្ថន័យដ៏ស្រស់ស្អាតក្នុងការរួបរួមសហគមន៍។
ការផ្តួចផ្តើមអាចចាប់ផ្តើមពីបុគ្គលម្នាក់ ឬគ្រួសារមួយ ប៉ុន្តែការធ្វើបុណ្យកុសលនេះអាចនាំសហគមន៍ទាំងមូលឱ្យមកជួបជុំគ្នា។
សំពត់កឋិន និងចីវរ
ចំណុចស្នូលនៃពិធីកឋិន គឺការប្រគេនសំពត់ដែលសមស្របសម្រាប់ធ្វើជាចីវររបស់ព្រះសង្ឃ ដែលតាមប្រពៃណីមានទំនាក់ទំនងនឹង ត្រៃចីវរ ដែលព្រះភិក្ខុប្រើប្រាស់។
ត្រៃចីវរ តាមប្រពៃណីរួមមាន សង្ឃាដី ឧត្តរាសង្គៈ និងអន្តរវាសកៈ។
ដូច្នេះ ការប្រគេនកឋិនមិនមែនគ្រាន់តែជាការបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិទូទៅប៉ុណ្ណោះទេ។
មានលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ទាក់ទងនឹងវត្ថុដែលប្រគេន ព្រះសង្ឃដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ និងនីតិវិធីដែលសំពត់កឋិនត្រូវបានទទួល និងចាត់ចែង។
នេះជាភាពខុសគ្នាដ៏សំខាន់មួយ។
កឋិនមិនត្រូវបានកំណត់ត្រឹមតែថា យើងប្រគេនអ្វីនោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអាស្រ័យលើរបៀប ពេលវេលា និងលក្ខខណ្ឌដែលការប្រគេននោះត្រូវបានធ្វើផងដែរ។
ព្រះសង្ឃក៏ត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់ដែរ
លក្ខខណ្ឌទាំងនេះមិនអនុវត្តតែចំពោះអ្នកប្រគេនប៉ុណ្ណោះទេ។
ព្រះសង្ឃដែលទទួលកឋិន ក៏ត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌតាម ព្រះវិន័យ — គឺវិន័យសម្រាប់ព្រះសង្ឃក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។
តាមប្រពៃណី សម្រាប់កិច្ចកឋិនតាមព្រះវិន័យ ត្រូវមាន ព្រះភិក្ខុដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់យ៉ាងតិចប្រាំអង្គ ហើយលក្ខណៈសម្បត្តិនេះមានទំនាក់ទំនងនឹងការបំពេញការគង់ចាំព្រះវស្សាប្រមាណបីខែឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
ដូច្នេះ ការមានចីវរ ម្ចាស់ទាន និងព្រះសង្ឃនៅក្នុងពិធី មិនមានន័យថាពិធីនោះក្លាយជាកឋិនត្រឹមត្រូវដោយស្វ័យប្រវត្តិនោះទេ។
លក្ខខណ្ឌចាំបាច់ទាំងអស់ត្រូវតែគ្រប់គ្រាន់។
ពេលវេលាត្រូវតែត្រឹមត្រូវ។
វត្ថុដែលប្រគេនត្រូវតែសមស្រប។
ព្រះសង្ឃត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់។
ហើយកិច្ចតាមព្រះវិន័យដែលចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
នេះជួយឱ្យយើងយល់ពីអត្ថន័យដែល លោកព្រះគ្រូមហា ឃុន ប៊ី មានប្រសាសន៍ថា កឋិនគឺជាអ្វីមួយដែល «កម្រ»។
ភាពកម្ររបស់វា មិនមែនដោយសារតម្លៃសម្ភារៈរបស់ចីវរនោះទេ។
ភាពកម្រនោះ កើតឡើងពីការលំបាកក្នុងការប្រមូលផ្តុំលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ទាំងអស់ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងពេលតែមួយ។
បុណ្យកុសលសម្រាប់អ្នកប្រគេន និងអ្នកទទួល
បុណ្យកឋិនក៏បង្ហាញពីគោលធម៌ដ៏ស្រស់ស្អាតមួយក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា អំពីទំនាក់ទំនងរវាងពុទ្ធបរិស័ទ និងព្រះសង្ឃ។
ពុទ្ធបរិស័ទជួយទំនុកបម្រុងព្រះសង្ឃដោយបច្ច័យ និងសម្ភារៈចាំបាច់សម្រាប់ការរស់នៅ។
ចំណែកព្រះសង្ឃវិញ រក្សា និងផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ ព្រមទាំងផ្តល់ការណែនាំផ្លូវធម៌ដល់សហគមន៍។
បុណ្យកឋិននាំភាគីទាំងពីរនេះមកភ្ជាប់គ្នា។
លោកព្រះគ្រូមហា ឃុន ប៊ី
តាមប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា ពិធីនេះនាំមកនូវអានិសង្ស និងបុណ្យកុសលដែលទាក់ទងនឹងទាំង ការប្រគេន និងការទទួលដោយស្របតាមព្រះធម៌វិន័យ។
សម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទ ការចូលរួមក្នុងបុណ្យកឋិនគឺជាការធ្វើទាន — ទាន។
សម្រាប់ព្រះសង្ឃ ការទទួល និងបំពេញកិច្ចកឋិនឱ្យបានត្រឹមត្រូវ នាំមកនូវអានិសង្សដែលមានចែងក្នុងព្រះវិន័យ។
តាមរបៀបនេះ បុណ្យកឋិនមិនមែនគ្រាន់តែជាការផ្តល់វត្ថុពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ទៀតឡើយ។
វាជាការបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាង ព្រះសង្ឃ និងសហគមន៍ ដែលបានជួយទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនាអស់រយៈពេលជាងពីរពាន់ឆ្នាំមកហើយ។
ហេតុអ្វីមនុស្សនាំគ្រឿងប្រគេនដោយក្តីរីករាយ?
អ្នកដែលធ្លាប់ចូលរួមបុណ្យកឋិនខ្មែរ ប្រហែលជាចងចាំទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនៃមនុស្សម្នា ដែលនាំគ្រឿងប្រគេនឆ្ពោះទៅកាន់វត្ត។
អាចមានសំពត់កឋិន ចីវរ ដើមកឋិន ផ្កា និងគ្រឿងបរិក្ខារ ឬបច្ច័យផ្សេងៗសម្រាប់ទំនុកបម្រុងវត្ត និងព្រះសង្ឃ។
មនុស្សម្នាដើររួមគ្នាដោយក្តីរីករាយ និងសទ្ធាជ្រះថ្លា។
សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ចាស់ ទិដ្ឋភាពទាំងនេះអាចរំលឹកដល់អនុស្សាវរីយ៍នៅប្រទេសកម្ពុជា។
សម្រាប់យុវជនខ្មែរអូស្ត្រាលី វាផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគេបានស្គាល់ និងចូលរួមក្នុងប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងបុព្វបុរសរបស់ពួកគេបានប្រតិបត្តិបន្តគ្នាអស់ជាច្រើនជំនាន់។
ប៉ុន្តែនៅពីក្រោយពិធីដ៏ស្រស់ស្អាតនេះ មានគោលធម៌ព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សាមញ្ញមួយ៖
សេចក្តីរីករាយមិនមែនស្ថិតនៅក្នុងការមានទ្រព្យទេ។ សេចក្តីរីករាយស្ថិតនៅក្នុងការចេះឱ្យ។
អានិសង្សនៃការធ្វើទាន
ប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរ ក៏មានការបង្រៀនជាច្រើនអំពីផលនៃកម្មដែលកើតចេញពីការធ្វើទាន។
ជំនឿតាមប្រពៃណីមួយទាក់ទងនឹងការរៀបចំគ្រឿងប្រគេនឱ្យបានស្អាត និងដោយសេចក្តីគោរព — រួមទាំងចីវរ និងបរិក្ខារផ្សេងៗសម្រាប់ព្រះសង្ឃ — គឺការធ្វើទានដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា អាចនាំមកនូវផលល្អក្នុងជីវិតនេះ ឬជាតិខាងមុខ។
ចាស់ទុំខ្លះតែងពន្យល់តាមរបៀបដែលយើងធ្លាប់ឮថា៖
អ្នកដែលប្រគេនចីវរដោយសេចក្តីគោរព និងចូលរួមធ្វើបុណ្យកឋិន អាចទទួលផលនៃកម្មល្អ នាំឱ្យមានសម្រស់ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងរូបរាងគួរឱ្យជ្រះថ្លាក្នុងជាតិខាងមុខ។
សម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ ការបង្រៀននេះមិនគួរយល់ត្រឹមតែថា «ប្រគេនចីវរហើយ អ្នកនឹងក្លាយជាមនុស្សស្អាត» នោះទេ។
គោលការណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនាដែលជ្រាលជ្រៅជាងនេះ គឺអំពី កម្ម និងចេតនា។
នៅពេលយើងធ្វើទានដោយចិត្តស្មោះសរ — គ្មានលោភៈ និងមិនរំពឹងចង់បានអ្វីតបស្នងភ្លាមៗ — យើងកំពុងបណ្តុះគុណធម៌ល្អនៅក្នុងចិត្តរបស់យើង។
វត្ថុដែលយើងប្រគេនខាងក្រៅ អាចជាសំពត់។
ប៉ុន្តែអ្វីដែលយើងកំពុងបណ្តុះនៅខាងក្នុង គឺ ចិត្តសប្បុរស និងការធ្វើទាន។
បុណ្យកឋិននៅមែលប៊ន និងកូនខ្មែរអូស្ត្រាលីជំនាន់ក្រោយ
សម្រាប់យុវជនខ្មែរអូស្ត្រាលីដែលធំឡើងនៅទីនេះ ច្បាប់ និងលក្ខខណ្ឌជុំវិញបុណ្យកឋិន អាចមើលទៅស្មុគស្មាញនៅពេលដំបូង។
ហេតុអ្វីបានជាធ្វើបានតែម្តងក្នុងមួយឆ្នាំ?
ហេតុអ្វីត្រូវធ្វើតែក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ?
ហេតុអ្វីព្រះសង្ឃត្រូវបំពេញការគង់ចាំព្រះវស្សាជាមុន?
ហេតុអ្វីត្រូវមានកិច្ច និងនីតិវិធីជាក់លាក់?
ប៉ុន្តែប្រហែលជាសំណួរទាំងនេះហើយ ដែលផ្តល់ឱកាសឱ្យយើងសិក្សា និងយល់កាន់តែច្បាស់។
បុណ្យកឋិនបង្ហាញយើងថា ប្រពៃណីរបស់យើងមិនត្រូវបានបង្កើតឡើងគ្រាន់តែជាព្រឹត្តិការណ៍សង្គមនោះទេ។
នៅពីក្រោយពិធីនេះ មានប្រព័ន្ធព្រះធម៌វិន័យ ដែលត្រូវបានថែរក្សា និងបន្តពីជំនាន់មួយទៅជំនាន់មួយ អស់រយៈពេលជាច្រើនសតវត្សរ៍។
សូម្បីតែការយល់ដឹងបន្តិចអំពីអត្ថន័យនេះ ក៏អាចធ្វើឱ្យបទពិសោធន៍របស់យើងផ្លាស់ប្តូរដែរ។
ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែកាន់គ្រឿងប្រគេន ព្រោះឪពុកម្តាយប្រាប់ឱ្យយើងកាន់ យើងចាប់ផ្តើមយល់ថា ហេតុអ្វីបានជាយើងកាន់វា។
ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែមើលព្រះសង្ឃធ្វើពិធី យើងចាប់ផ្តើមយល់ថា ហេតុអ្វីពិធីនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅបានតែក្រោមលក្ខខណ្ឌជាក់លាក់។
ហើយជំនួសឱ្យការមើលឃើញបុណ្យកឋិនថាជាអ្វីមួយដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ឪពុកម្តាយ ឬជីដូនជីតារបស់យើង យើងចាប់ផ្តើមទទួលស្គាល់ថា វាជាផ្នែកមួយនៃបេតិកភណ្ឌដែលនៅរស់ និងបានបន្តមកដល់យើងនៅប្រទេសអូស្ត្រាលីសព្វថ្ងៃ។
បន្តរក្សាប្រពៃណីបុរាណឱ្យរស់រវើកនៅអូស្ត្រាលី
នៅចម្ងាយរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រពីប្រទេសកម្ពុជា បុណ្យកឋិននៅមែលប៊ន នៅតែបន្តនាំសហគមន៍ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរឱ្យមកជួបជុំគ្នា ដើម្បីថែរក្សាប្រពៃណីបុរាណនេះ។
នេះជារឿងដ៏មានតម្លៃមួយ។
ទីកន្លែងជុំវិញយើងបានផ្លាស់ប្តូរ។
ភាសាដែលកូនចៅជំនាន់ក្រោយប្រើប្រាស់ប្រហែលជាបានផ្លាស់ប្តូរ។
ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងក៏បានផ្លាស់ប្តូរ។
ប៉ុន្តែនៅពេលព្រះសង្ឃបំពេញការគង់ចាំព្រះវស្សារួច ហើយសហគមន៍មកជួបជុំគ្នាក្នុងរដូវកាលកឋិន យើងកំពុងចូលរួមក្នុងប្រពៃណីមួយ ដែលភ្ជាប់យើងទៅនឹងជំនាន់ដែលបានមកមុនយើង។
ឪពុកម្តាយនាំកូនៗមកវត្ត
ជីដូនជីតានាំចៅៗមកវត្ត
យុវជនជួយកាន់ និងនាំគ្រឿងប្រគេន
គ្រួសាររៀបចំម្ហូបអាហារ
អ្នកស្ម័គ្រចិត្តជួយការងារនៅពីក្រោយពិធី
ព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងបំពេញកិច្ចកឋិនតាមប្រពៃណី
ក្នុងពេលមួយនោះ ប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏បុរាណមួយ ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតអូស្ត្រាលីសម័យបច្ចុប្បន្ន។
ឱកាសដ៏កម្រក្នុងការធ្វើទាន
ប្រហែលជាភាពស្រស់ស្អាតនៃបុណ្យកឋិន អាចយល់បានតាមរយៈគំនិតដ៏សាមញ្ញមួយ៖
ឱកាសខ្លះមិនមែនកើតមានរាល់ថ្ងៃទេ។
បុណ្យកឋិនបង្រៀនយើងឱ្យស្គាល់ឱកាសបែបនេះ និងប្រើប្រាស់វាឱ្យមានអត្ថន័យ។
មានពេលវេលាដែលសមស្រប។
មានលក្ខខណ្ឌដែលត្រឹមត្រូវ។
មានសហគមន៍ដែលត្រៀមខ្លួនធ្វើទាន។
មានព្រះសង្ឃដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការទទួលកឋិនតាមព្រះវិន័យ។
ហើយនៅពេលលក្ខខណ្ឌទាំងអស់នេះមកជួបគ្នា យើងមានឱកាសអនុវត្តចិត្តសប្បុរស ទំនុកបម្រុងព្រះសង្ឃ និងបន្តប្រពៃណីដែលយើងបានទទួលពីអ្នកជំនាន់មុន។
នេះជាមូលហេតុដែល បុណ្យកឋិនទាន មានអត្ថន័យលើសពីពិធីប្រគេនចីវរមួយ។
វាជាការប្រារព្ធនូវ ចិត្តសប្បុរស វិន័យ សទ្ធា និងសាមគ្គីភាពក្នុងសហគមន៍។
ហើយសម្រាប់ខ្មែរអូស្ត្រាលី វាជាខ្សែចំណងដ៏មានតម្លៃមួយទៀត ដែលភ្ជាប់ ជំនឿព្រះពុទ្ធសាសនា និង បេតិកភណ្ឌខ្មែរ របស់យើង ទៅនឹងកូនចៅជំនាន់ក្រោយដែលកំពុងធំឡើងនៅទីនេះ ក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី។
ចីវរគឺជាវត្ថុដែលយើងមើលឃើញថាត្រូវបានប្រគេន ប៉ុន្តែអំណោយដ៏ពិតប្រាកដ គឺចិត្តសប្បុរសដែលកើតចេញពីក្នុងចិត្ត។