Kan Ben - កាន់បិណ្ឌ
១៤ ថ្ងៃនៃការរំលឹក ការធ្វើបុណ្យកុសល និងប្រពៃណីគ្រួសារ
កាន់បិណ្ឌ គឺជាពិធីសាសនាដ៏សំខាន់មួយរបស់ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរ ដែលប្រព្រឹត្តទៅរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃ មុនថ្ងៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ។
ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ក្រុមគ្រួសារពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរតែងតែប្តូរវេនគ្នាទៅវត្ត ប្រគេនចង្ហាន់ និងគ្រឿងបរិក្ខារផ្សេងៗដល់ព្រះសង្ឃ ស្តាប់ព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងសម្តែងព្រះធម៌ ព្រមទាំងឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យជូនដល់ញាតិមិត្ត និងបុព្វការីជនដែលបានចែកឋានទៅ។
ថ្ងៃនីមួយៗត្រូវបានហៅថា បិណ្ឌ ចាប់ពីបិណ្ឌទី១ រហូតដល់បិណ្ឌទី១៤។ ក្រុមគ្រួសារ ឬក្រុមពុទ្ធបរិស័ទអាចទទួលវេនរៀបចំចង្ហាន់ និងគ្រឿងប្រគេននៅថ្ងៃបិណ្ឌរបស់ខ្លួន ដើម្បីរួមគ្នាឧបត្ថម្ភព្រះសង្ឃក្នុងអំឡុងពេលនៃពិធីនេះ។
ដូច្នេះ កាន់បិណ្ឌមិនមែនគ្រាន់តែជាការត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជារយៈពេលនៃការធ្វើទាន ការរំលឹកដល់អ្នកដែលបានចែកឋាន និងការពិចារណាផ្លូវធម៌ ដែលនាំក្រុមគ្រួសារ ព្រះសង្ឃ និងសហគមន៍មកជួបជុំគ្នា។
អត្ថន័យនៃការកាន់បិណ្ឌ
សារៈសំខាន់មួយនៃការកាន់បិណ្ឌ គឺ ការធ្វើបុណ្យកុសល និងឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យជូនដល់អ្នកដែលបានចែកឋានទៅ។
ក្រុមគ្រួសាររៀបចំចង្ហាន់ និងគ្រឿងប្រគេនផ្សេងៗដើម្បីប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃ។ តាមរយៈការធ្វើទាន ការបួងសួង និងការប្រតិបត្តិធម៌ ពួកគេរំលឹកដល់ឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងបុព្វការីជនដែលបានចែកឋានទៅ។
ពិធីនេះក៏រំលឹកដល់អ្នកដែលនៅរស់ ឱ្យពិចារណាអំពីអំពើ និងការរស់នៅរបស់ខ្លួនផងដែរ។
ការរំលឹកដល់អ្នកដែលបានរស់នៅមុនយើង អាចបណ្តុះសេចក្តីដឹងគុណចំពោះឪពុកម្តាយ និងជីដូនជីតា ការគោរពគ្រួសារ ចិត្តសប្បុរសចំពោះអ្នកដទៃ និងការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងចំពោះរបៀបដែលយើងរស់នៅ។
តាមរបៀបនេះ កាន់បិណ្ឌភ្ជាប់ការរំលឹកពីអតីតកាល ជាមួយនឹងរបៀបដែលយើងជ្រើសរើសរស់នៅក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
កាន់បិណ្ឌក្នុងប្រពៃណីខ្មែរ
ក្នុងរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃនៃការកាន់បិណ្ឌ ក្រុមគ្រួសារខ្មែរតែងតែទៅវត្តតាមវេនបិណ្ឌដែលគ្រួសារ ឬក្រុមរបស់ខ្លួនបានទទួល។
ពួកគេរៀបចំចង្ហាន់យកទៅវត្តដើម្បីប្រគេនព្រះសង្ឃ ហើយក៏អាចនាំផ្កា ទៀន ធូប និងគ្រឿងបរិក្ខារផ្សេងៗទៅប្រគេនផងដែរ។
ព្រះសង្ឃសូត្រធម៌ និងធ្វើកិច្ចពិធីតាមព្រះពុទ្ធសាសនា ខណៈពុទ្ធបរិស័ទបួងសួង និងឧទ្ទិសកុសលផលបុណ្យជូនដល់ញាតិមិត្ត និងបុព្វការីជនដែលបានចែកឋានទៅ។ ពេលព្រឹកព្រលឹមមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសក្នុងប្រពៃណីនៃការកាន់បិណ្ឌ។ ទំនៀមខ្មែរមួយចំនួនក៏មានការរៀបចំ បាយបិណ្ឌ ដែលជាផ្នែកមួយនៃទំនៀមរំលឹកដល់អ្នកដែលបានចែកឋាន។
ប៉ុន្តែអត្ថន័យដ៏ជ្រាលជ្រៅនៃការកាន់បិណ្ឌ មិនស្ថិតនៅតែលើគ្រឿងប្រគេននោះទេ។ អត្ថន័យសំខាន់គឺចេតនាដែលនៅពីក្រោយការប្រគេននោះ — សេចក្តីដឹងគុណ ចិត្តសប្បុរស ការរំលឹក និងមេត្តាករុណា។
ពីកាន់បិណ្ឌទៅភ្ជុំបិណ្ឌ
កាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំបិណ្ឌមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ប៉ុន្តែមិនមែនជាថ្ងៃតែមួយនោះទេ។
កាន់បិណ្ឌសំដៅលើរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃដំបូង ចំណែកឯថ្ងៃទី១៥ គឺជាថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ ដែលពុទ្ធបរិស័ទជាច្រើនជួបជុំគ្នាទៅវត្ត ធ្វើបុណ្យ ប្រគេនចង្ហាន់ និងរំលឹកដល់បុព្វការីជន។
ការយល់ដឹងពីភាពខុសគ្នានេះមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ ដែលអាចធ្លាប់ឮគេប្រើពាក្យ «ភ្ជុំបិណ្ឌ» សំដៅទៅលើរយៈពេលទាំងមូល ដោយមិនទាន់ដឹងថា ១៤ ថ្ងៃមុនថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌមានឈ្មោះ និងអត្ថន័យរបស់វាផ្ទាល់។
រយៈពេល ១៤ ថ្ងៃនៃការកាន់បិណ្ឌនាំពុទ្ធបរិស័ទបន្តិចម្តងៗទៅកាន់ថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ តាមរយៈការប្រតិបត្តិធម៌ ការធ្វើទាន និងការរំលឹក។
កាន់បិណ្ឌនៅអូស្ត្រាលី
សម្រាប់ក្រុមគ្រួសារខ្មែរនៅអូស្ត្រាលី ការកាន់បិណ្ឌអាចមានភាពខុសប្លែកខ្លះពីការប្រារព្ធនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការងារ ការសិក្សា និងចម្ងាយ អាចធ្វើឱ្យក្រុមគ្រួសារពិបាកទៅវត្តបានគ្រប់ ១៤ ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែអត្ថន័យនៃការកាន់បិណ្ឌ មិនអាស្រ័យលើការអនុវត្តគ្រប់យ៉ាងឱ្យដូចនៅប្រទេសកម្ពុជាទាំងស្រុងនោះទេ។
ក្រុមគ្រួសារអាចចូលរួមតាមលទ្ធភាព ដោយទៅវត្ត រៀបចំចង្ហាន់ ធ្វើទាន ប្រគេនគ្រឿងបរិក្ខារ ស្តាប់ព្រះធម៌ និងរំលឹកដល់ឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងបុព្វការីជន។
វត្តអារាមក្លាយជាទីកន្លែងដ៏សំខាន់មួយ ដែលប្រពៃណីទាំងនេះអាចបន្តទៅមុខ ហើយកូនខ្មែរដែលធំឡើងនៅអូស្ត្រាលីអាចមកស្គាល់ និងចូលរួមដោយផ្ទាល់។
ពួកគេអាចឃើញក្រុមគ្រួសាររៀបចំគ្រឿងប្រគេនជាមួយគ្នា ឮការសូត្រធម៌ជាភាសាខ្មែរ និងបាលី ឃើញចាស់ទុំបង្ហាញការគោរពចំពោះព្រះសង្ឃ និងចាប់ផ្តើមយល់ថា ហេតុអ្វីការរំលឹក និងសេចក្តីដឹងគុណនៅតែមានសារៈសំខាន់ក្នុងជីវិតព្រះពុទ្ធសាសនារបស់ខ្មែរ។
ជួយយុវជនខ្មែរនៅអូស្ត្រាលីឱ្យយល់អំពីកាន់បិណ្ឌ
សម្រាប់កុមារ ការធ្វើពិធីរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃអាចមើលទៅពិបាកយល់នៅដំបូង។
ប៉ុន្តែយើងអាចពន្យល់អត្ថន័យដល់ពួកគេដោយពាក្យសាមញ្ញថា៖
យើងរំលឹកដល់អ្នកដែលបានរស់នៅមុនយើង។
យើងដឹងគុណចំពោះអ្វីដែលពួកគាត់បានផ្តល់ឱ្យយើង។
យើងធ្វើអំពើល្អ និងចែករំលែកជាមួយអ្នកដទៃ ដើម្បីរំលឹកដល់ពួកគាត់។
កុមារម្នាក់ប្រហែលជាមិនធ្លាប់បានជួបបុព្វការីជនមួយចំនួនដែលគ្រួសារកំពុងរំលឹកនោះទេ។ ប៉ុន្តែពួកគេនៅតែអាចរៀនថា ខ្លួនជាផ្នែកមួយនៃគ្រួសារដែលមានប្រវត្តិចាប់ផ្តើមតាំងពីមុនពួកគេកើតមក។
ឪពុកម្តាយ និងជីដូនជីតាអាចប្រើឱកាសនៃការកាន់បិណ្ឌ ដើម្បីនិយាយអំពីសមាជិកគ្រួសារ បង្ហាញរូបថតចាស់ៗ ពន្យល់អំពីសាច់ញាតិ និងបង្រៀនកូនចៅឱ្យស្គាល់ឈ្មោះជីដូនជីតា និងបុព្វការីជនរបស់ខ្លួន។
តាមរបៀបនេះ ពិធីសាសនាក៏ក្លាយជាអ្វីមួយដែលមានអត្ថន័យផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់កុមារ។
ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែប្រាប់កូនថា ត្រូវទៅវត្តព្រោះជាប្រពៃណី ពួកគេអាចចាប់ផ្តើមយល់ថា ហេតុអ្វីគ្រួសាររបស់យើងរំលឹក និងហេតុអ្វីយើងធ្វើទាន។
អត្ថន័យនៃការធ្វើទាន
ចង្ហាន់ និងអាហារមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងពិធីកាន់បិណ្ឌ ប៉ុន្តែអត្ថន័យតាមព្រះពុទ្ធសាសនាមានជម្រៅលើសពីការរៀបចំ និងប្រគេនអាហារ។
ការធ្វើទានបង្រៀនយើងឱ្យមានចិត្តសប្បុរស។
ការរៀបចំអ្វីមួយសម្រាប់អ្នកដទៃត្រូវការពេលវេលា កម្លាំង និងការយកចិត្តទុកដាក់។ ការផ្តល់ដោយមិនរំពឹងចង់បានអ្វីតបស្នង ជួយបណ្តុះចិត្តឱ្យចេះចែករំលែក និងសប្បុរស។
សម្រាប់កុមារ នេះអាចជាមេរៀនមួយដែលងាយយល់បំផុតពីការកាន់បិណ្ឌ។ ពួកគេអាចជួយឪពុកម្តាយរៀបចំអាហារ ជួយកាន់គ្រឿងប្រគេន ប្រគេនចង្ហាន់ដោយគោរព ឬចូលរួមក្នុងពិធីដោយស្ងប់ស្ងាត់។
តាមរយៈសកម្មភាពតូចៗទាំងនេះ កុមារចាប់ផ្តើមស្គាល់ការធ្វើទានតាមរយៈបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ មិនមែនគ្រាន់តែតាមរយៈការស្តាប់ការបង្រៀនប៉ុណ្ណោះទេ។
រំលឹកដោយសេចក្តីដឹងគុណ
កាន់បិណ្ឌរំលឹកយើងថា ការនឹករលឹកដល់អ្នកដែលបានចែកឋាន មិនចាំបាច់មានតែភាពសោកសៅនោះទេ។
វាក៏អាចជាការបង្ហាញនូវ សេចក្តីដឹងគុណ ផងដែរ។
យើងរំលឹកដល់សេចក្តីស្រឡាញ់ ការលះបង់ ការអប់រំ និងអំពើល្អដែលយើងបានទទួលពីឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា និងមនុស្សជំនាន់មុន។
យើងគោរពពួកគាត់តាមរយៈការធ្វើអំពើល្អ និងការព្យាយាមបន្តគុណតម្លៃល្អៗទៅក្នុងជីវិតរបស់យើង។
សម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរនៅអូស្ត្រាលី កាន់បិណ្ឌដូច្នេះគឺជាទំនាក់ទំនងដ៏មានអត្ថន័យរវាង ជំនឿ ព្រះពុទ្ធសាសនា ការចងចាំរបស់គ្រួសារ និងកូនចៅជំនាន់ក្រោយ។
ក្នុងរយៈពេល ១៤ ថ្ងៃ សកម្មភាពដ៏សាមញ្ញដូចជា ការរៀបចំចង្ហាន់ ការទៅវត្ត ការធ្វើទាន និងការរំលឹកដល់អ្នកដែលបានរស់នៅមុនយើង នាំយើងទៅកាន់ថ្ងៃចុងក្រោយ និងជាថ្ងៃដ៏សំខាន់បំផុត — ថ្ងៃភ្ជុំបិណ្ឌ។